علی ربانی، رئیس انجمن پزشکان کودکان ایران و استاد تمام غدد درونریز و متابولیسم کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به شیوع دیابت در میان کودکان اظهار کرد: دیابت انواع مختلفی دارد و در حالی که دیابت نوع دو بیشتر در بزرگسالان دیده میشود، عمده موارد ابتلا در کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال مربوط به دیابت نوع یک است.
وی با توضیح اینکه دیابت نوع یک منشأ خودایمنی دارد، گفت: در این بیماری سیستم ایمنی بدن به سلولهای تولیدکننده انسولین در لوزالمعده حمله میکند و با آسیب رساندن به آنها، ترشح انسولین کاهش مییابد. در نتیجه بدن توانایی لازم برای تنظیم قند خون را از دست میدهد.
ربانی پرادراری و پرنوشی را از نشانههای شایع دیابت در کودکان دانست و افزود: افزایش دفعات ادرار و تشنگی غیرمعمول از علائمی است که والدین باید نسبت به آن حساس باشند و در صورت مشاهده، برای بررسی وضعیت کودک به پزشک مراجعه کنند.
رئیس انجمن پزشکان کودکان ایران با اشاره به افزایش موارد ابتلا به دیابت در جهان ادامه داد: این روند در میان کودکان نیز دیده میشود. همچنین افزایش چاقی در سنین پایین، موارد ابتلا به دیابت نوع دو را در کودکان بیشتر کرده است. افزایش طولانیمدت قند خون میتواند به اندامهای مختلف بدن آسیب برساند و به همین دلیل، کنترل مستمر بیماری و پیگیری درمان اهمیت زیادی دارد.
وی درباره تعداد کودکان مبتلا به دیابت در ایران گفت: در حال حاضر آمار دقیق و جامعی از شمار این بیماران در کشور وجود ندارد. بیمهها و مراکز درمانی بر اساس خدمات ارائهشده و میزان تجویز انسولین اطلاعاتی در اختیار دارند، اما این دادهها به شکل یکپارچه جمعآوری نشدهاند.
ربانی افزود: انجمنهای مرتبط با غدد کودکان و پزشکان کودکان، راهاندازی سامانه ثبت بیماران دیابتی را آغاز کردهاند و امیدواریم در ماههای آینده یا سال آینده اطلاعات دقیقتری از وضعیت بیماران به دست آید. برآورد ما این است که چندین ده هزار کودک مبتلا به دیابت نوع یک در کشور تحت درمان هستند.
این فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان با بیان اینکه دیابت نوع یک معمولاً در دو دوره سنی، یعنی حدود پنج تا هفتسالگی و سالهای ابتدایی بلوغ، بیشتر بروز میکند، تصریح کرد: در سالهای اخیر موارد ابتلا در سنین پایینتر نیز مشاهده شده است. بهویژه پس از همهگیری کرونا، گزارشهایی از آغاز بیماری در کودکان یکساله و حتی دو تا سهساله وجود داشته است.
وی درباره وضعیت دسترسی به دارو و تجهیزات درمانی کودکان دیابتی نیز گفت: انسولینهای مورد نیاز تا حد زیادی در دسترس هستند، اما فناوریهای کنترل بیماری در سالهای اخیر پیشرفت کردهاند. یکی از این فناوریها سنسورهای پایش قند خون است که بدون نیاز به سوزن زدن مکرر به نوک انگشت، امکان کنترل قند خون را فراهم میکنند.
ربانی با اشاره به هزینه بالای این تجهیزات اظهار کرد: بیمهها بخشی از هزینه سنسورها را پوشش میدهند، اما میزان حمایت برای بسیاری از خانوادهها کافی نیست و همه والدین توانایی تأمین هزینه استفاده از این فناوریها را ندارند.
رئیس انجمن پزشکان کودکان ایران ادامه داد: هر سنسور پایش قند خون معمولاً برای یک دوره دو هفتهای استفاده میشود و هزینه آن در حال حاضر حدود چهار تا پنج میلیون تومان است. بخشی از این مبلغ را بیمهها پرداخت میکنند و سهم خانوادهها با توجه به نوع پوشش بیمهای متفاوت است. برخی خانوادهها نیز از حمایت بیمهای برخوردار نیستند.
وی با تأکید بر اینکه هزینههای دیابت به خرید انسولین محدود نمیشود، افزود: خانوادهها علاوه بر تجهیزات پایش قند خون، باید هزینه آزمایشها و چکاپهای دورهای، معمولاً هر سه ماه یکبار، را نیز تأمین کنند. مجموع این مخارج در کنار فشارهای روانی ناشی از بیماری، بار قابل توجهی بر دوش خانوادهها میگذارد.
ربانی با بیان اینکه نمیتوان رقم ثابتی را بهعنوان هزینه ماهانه درمان همه کودکان دیابتی اعلام کرد، گفت: میزان هزینهها به شرایط بیماران، استان محل سکونت، تجهیزات مورد استفاده و سطح پوشش بیمهای بستگی دارد؛ با این حال، تأمین هزینههای مستمر درمان برای برخی خانوادهها دشوار است.
این استاد دانشگاه در ادامه به ابعاد روانی و اجتماعی بیماری اشاره کرد و گفت: کودکان مبتلا به دیابت علاوه بر مراقبتهای پزشکی، به آموزش و حمایت روانی و اجتماعی نیاز دارند. آنها خود را با همسالانشان مقایسه میکنند و محدودیتهای ناشی از بیماری ممکن است فشارهای روحی برایشان ایجاد کند.
وی تأکید کرد: آموزش کودک و خانواده برای مدیریت بیماری ضروری است و مدارس نیز باید شناخت و آگاهی کافی درباره شرایط دانشآموزان مبتلا به دیابت داشته باشند تا این کودکان در کنار درمان، از حمایت اجتماعی و روانی لازم برخوردار شوند.




نظر شما